Voortgezet speciaal onderwijs

Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO)

Voor leerlingen

Voortgezet Speciaal Onderwijs is onderwijs voor als je tussen de 11 en 18 jaar oud bent, een leerachterstand en/of gedragsproblematiek hebt en je niet goed op je plaats bent in het regulier onderwijs. Soms hangt daar een label aan, zoals aandachtdeficiëntie, hyperactiviteit (AD(H)D), autismespectrumstoornis, hechtingsproblemen of angsten. Ook kan er sprake zijn van een leerprobleem als dyslexie of dyscalculie.

Wij bieden op het Speciaal Onderwijs Eekeringe onderwijs op maat, wat betekent dat we kijken naar wat het beste bij jou past. Je krijgt les in kleine groepen, waardoor je veel persoonlijke aandacht van de docent kunt krijgen. We zijn veel bezig met je toekomst, wie je bent en wat je kunt.

Leren en Leven

Een belangrijke methode die we gebruiken is Leren en leven. Daarbij zijn zes thema’s belangrijk:

Hoe zorg ik voor mijzelf?
Wie ben ik?
Gezond denken en gezond zijn.
Hoe ga ik om met anderen?
Eerlijk tegenover mijzelf en anderen.
Jezelf blijven ontwikkelen.

Vakken die je krijgt zijn Nederlands, Engels, rekenen/wiskunde, mens en maatschappij, mens, natuur en techniek, kunst en cultuur, bewegen en sport.

Er zijn verschillende leerwegen:

  • Leerweg Arbeidsmarktgericht
  • Leerweg VMBO:
    • VMBO basisberoepsgerichte leerweg (bbl)
    • VMBO kaderberoepsgerichte leerweg (kbl)
    • VMBO mavo

 
In de bovenbouw kun je dan kiezen uit:

  • Sector Zorg & welzijn – Profiel Zorg & welzijn breed (ZW)
  • Sector Techniek – Profiel Bouwen, Wonen, Interieur (BWI)


Je leerroute wordt in nauw overleg met jou en je ouders/verzorgers bepaald.

In alle leerjaren wordt loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) aangeboden. Je eigen kwaliteiten ontdekken en kunnen benoemen, weten wat je wilt en ontdekken welke mogelijkheden je hebt om te kunnen doen wat je wilt doen: dat is het doel.

Met de Leerweg Arbeidsmarktgericht kun je uitstromen naar dagbesteding, arbeid (doelgroepenregister) en MBO entree of MBO 2. Daarnaast kun je certificaten halen, zoals heftruck of VCA basisveiligheid.

Met een diploma VMBO-bbl kun je doorstromen naar het regulier MBO, niveau 2. Met een diploma VMBO-kbl kun je doorstromen naar MBO niveau 3.
Lukt het niet om een volledig VMBO-bbl diploma te behalen, dan kun je in sommige gevallen een Entree-opleiding volgen, of een leer-werktraject VMBL-bbl.

 

We kiezen voor kleine groepen en iedere groep
heeft een groepsleerkracht.

Voor ouders

Woord vooraf

Welkom bij de afdeling Voortgezet Speciaal Onderwijs Eekeringe! Wij hebben als school de expertise om leerlingen te begeleiden die vanwege hun gedrag, psychiatrische problemen of meervoudige problematiek niet goed tot leren en talentontwikkeling komen in het reguliere onderwijs. Ons onderwijsteam richt zich op het optimaal ontwikkelen van cognitieve en sociaal emotionele vaardigheden van leerlingen. Onze overtuiging is dat leerlingen zich alleen optimaal kunnen ontwikkelen in een veilig omgeving. Wij besteden daarom als school veel aandacht aan het borgen van een veilig en voorspelbaar schoolklimaat.

De optimale ontwikkeling van leerlingen kunnen we niet alleen realiseren. We doen dit samen met ouders/verzorgers, gemeente, het samenwerkingsverband en hulpverlenende instanties. Samen met deze partners zorgen we voor een passend onderwijstraject met een groot accent op ondersteuning en zorg. Wij hechten als school veel waarde aan een professionele cultuur en is het ons streven te allen tijde een betrouwbare partner te zijn voor de partners in onderwijs en ondersteuning.

Wij zijn een lerende organisatie, wat betekent dat we uitdagende situaties aangrijpen om samen te groeien en onze professionaliteit te vergroten. Dit hoofdstuk biedt u inzicht in ons aanbod in onderwijs, ondersteuning en werkwijze. Ons onderwijsaanbod onderscheidt zich van het reguliere onderwijs door het grote accent op het pedagogische klimaat en een holistische benadering van leerlingen. We streven ernaar om, naast het ontwikkelen van cognitieve vaardigheden, de benodigde levensvaardigheden aan te leren om zich naar vermogen staande te houden in de maatschappij.

Johannes Wouda, afdelingsleider Maatwerk (PrO en VSO)

 

Ons onderwijs

Op de afdeling Voortgezet speciaal onderwijs Eekeringe in Steenwijk bieden wij onderwijs en ondersteuning aan leerlingen met complexe gedragsproblematiek die onvoldoende tot ontwikkeling komen in het regulier onderwijs, in de leeftijd tussen 11 en 18 jaar. Vaak is er sprake van een ontwikkelingsstoornis zoals aandachtdeficiëntie, hyperactiviteit (AD(H)D), autismespectrumstoornis, hechtingsproblemen of angsten. Ook kan er sprake zijn van een leerstoornissen als dyslexie of dyscalculie.

De complexe gedragsproblematiek kan zich uiten in een breed scala aan belemmerende factoren. Leerlingen hebben bijvoorbeeld te maken met concentratieproblemen, prikkelgevoeligheid, ontbreken van basisveiligheid, problemen in de regulatie van emoties of problemen met gezag. Wat onze leerlingen gemeen hebben is behoefte aan duidelijkheid, voorspelbaarheid en structuur. Dit zijn belangrijke pijlers voor onze leerlingen.

Toekomstperspectief

Wij bieden onze leerlingen een veilige leeromgeving waarin zij zich cognitief en sociaal-emotioneel optimaal kunnen ontwikkelen. Wij willen daarbij hun zelfvertrouwen en competenties vergroten. We geven de leerlingen inzicht in hun mogelijkheden en beperkingen en hoe ze daarmee om kunnen gaan. Maar boven alles willen we iedere leerling begeleiden bij het ontwikkelen van een toekomstperspectief.

Kerndoelen

De inrichting van het onderwijs is gebaseerd op de kerndoelen die per 1 augustus 2013 zijn ingevoerd voor het voortgezet speciaal onderwijs. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de leergebied-specifieke leerdoelen die zijn geformuleerd voor de uitstroomprofielen vervolgonderwijs, arbeid en dagbesteding en de leergebied-overstijgende kerndoelen.

Er zijn leergebied-specifieke kerndoelen geformuleerd voor de leergebieden Nederlands, Engels, rekenen/wiskunde, mens en maatschappij, mens, natuur en techniek, kunst en cultuur, bewegen en sport. De leergebied-overstijgende kerndoelen (LOK) zijn gericht op het ontwikkelen van kennis, vaardigheden en houding, om te kunnen functioneren in de contexten leren werken, burgerschap, wonen en vrije tijd:

  • Leren leren
  • Leren een taak uitvoeren
  • Leren functioneren in verschillende sociale situaties
  • Ontwikkelen van een persoonlijk toekomstperspectief

Sociaal-emotionele vaardigheden

Naast belemmerende factoren op het gebied van leren, hebben onze leerlingen ook vaak ondersteuningsbehoeften op het gebied van sociaal-emotionele vaardigheden. Om hieraan te werken, gebruiken wij de methode Leefstijl. Deze methode bestaat uit trainingen voor leerkrachten en activiteiten en lessen voor de leerlingen. Sociale vaardigheden als luisteren, conflicten oplossen, groepsdruk en burgerschap worden geoefend waardoor de leerling en de groep sterker wordt. Ook hanteren wij de methode TOPs! Hiermee worden de leerlingen zich bewust van hun eigen denken en doen. Zo wordt geoefend met het herkennen van boosheid, het aanleren van zelfcontrole of het aanbieden van excuses.

In schooljaar 2020-2021 is er in de klassen Arbeidsmarktgericht (AMG) gestart met de methode Leren & Leven. Deze methode is gericht op het ontwikkelen van de benodigde levensvaardigen om zich naar vermogen staande te houden in de maatschappij.

Onder levensvaardigheden verstaan wij de volgende zes thema’s:

  • Wie ben ik?
  • Gezond denken en gezond zijn.
  • Hoe zorg ik voor mijzelf?
  • Hoe ga ik om met anderen?
  • Eerlijk tegenover mijzelf en anderen.
  • Jezelf blijven ontwikkelen.

Meer informatie over deze methode vindt u op www.lerenleven.nl

 

Wie ben jij? – Hoe denk je en leef je op
een gezonde manier? – Hoe zorg je voor jezelf? –
Hoe ga je met anderen om? – Ben je eerlijk tegenover jezelf
en anderen? – Hoe blijf je jezelf ontwikkelen?

Het onderwijsaanbod

Leerweg Arbeidsmarktgericht (AMG)

In een prettig en veilig pedagogisch klimaat worden leerlingen voorbereid op en geleid naar een passende plaats op de arbeidsmarkt en participatie in de samenleving. Leren werken staat voorop en er wordt gewerkt aan een goede arbeidshouding, gewenst gedrag en zelfredzaamheid. De leerlingen van AMG kunnen uitstromen naar dagbesteding, arbeid (doelgroepenregister) en MBO entree of MBO 2.

De onderbouw

In de onderbouw kunnen de leerlingen zich oriënteren op verschillende beroepsrichtingen zoals bouw/hout, winkel/ logistiek, groen, horeca/facilitair en techniek/metaal. Daarnaast leren de leerlingen te werken binnen het arbeidstrainingscentrum. Intern en extern begeleide stages behoren hier tot de mogelijkheid.

De bovenbouw

In de bovenbouw hebben de leerlingen naast de theoretische vakken, praktijklessen in de door hen gekozen beroepsrichting. Met opdrachten wordt bekeken of de leerling zelfstandig stage kan lopen in een extern bedrijf. Deze stage kan uit meerdere dagen per week bestaan, dit wordt afgestemd op de individuele leerling. Voor enkele leerlingen is een MBO-entreeopleiding haalbaar, hiervoor werken we samen met ROC Deltion. Daarnaast bieden we branchegerichte cursussen aan, zoals heftruck of VCA basisveiligheid.

Leerweg VMBO

Het vmbo is onderverdeeld in de volgende leerwegen:

  • VMBO-basisberoepsgerichte leerweg (BB)
  • VMBO-kaderberoepsgerichte leerweg (KB)
  • VMBO-theoretische leerweg (TL)

Met een diploma VMBO-BB kan een leerling doorstromen naar het regulier MBO, niveau 2. Met een diploma VMBO-KB kan een leerling doorstromen naar MBO niveau 3. Leerlingen die moeite hebben om een volledig VMBO-BB diploma te behalen kunnen in sommige gevallen een entreeopleiding volgen of een leerwerktraject VMBO-BB.

VMBO onderbouw

De onderbouw van het vmbo duurt twee jaar. Leerlingen oriënteren zich op de verschillende richtingen met praktijkvakken. Na twee jaar volgt een advies voor een passend vervolg. Samen met de leerling en de ouders wordt een keuze gemaakt. We richten ons ook op het aanleren van studievaardigheden ter voorbereiding op de bovenbouw. In alle leerjaren wordt loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) geboden. Dit geeft de leerling inzicht in de eigen vaardigheden.

Bovenbouw vmbo-BB & KB

In de bovenbouw kunnen de leerlingen de volgende keuzes maken:

  • Sector Zorg & welzijn
    Profiel Zorg & welzijn breed (ZW)
  • Sector Techniek
    Profiel Bouwen, Wonen, Interieur (BWI)


Commissie van Begeleiding

De Commissie van Begeleiding (CievB) bestaat uit de afdelingsleider, de intern begeleider, de schoolmaatschappelijk werker en de gedragswetenschapper. De CievB stelt het doelgroepenmodel op en volgt de ontwikkeling van de leerlingen. Ook werkt zij preventief rondom zorgvragen die betrekking hebben op alle gebieden waarbij de leerling extra ondersteuning kan gebruiken. De intern begeleider (IB’er) fungeert als link tussen de CievB en de leerkrachten en begeleidt de leerkrachten bij het handelen in de klas wanneer daar handelingsverlegenheid wordt ervaren. De CievB adviseert ook of een leerling (terug)geplaatst kan worden in het regulier onderwijs. Als onderzoek of begeleiding buiten de klas nodig lijkt te zijn, neemt de CievB contact met u op om het plan van aanpak te bespreken. Als het verrichten van onderzoek, gerichte observatie en/of begeleiding noodzakelijk is, vragen wij schriftelijk om toestemming.

 
Het schooljaar

Onderwijstijd

Voor de uitstroomprofielen arbeidsmarkt en dagbesteding geldt dat in ieder schooljaar ten minste 1000 klokuren moeten worden ingevuld. Voor uitstroomprofiel vervolgonderwijs gelden formeel de urennormen zoals in het regulier voortgezet onderwijs, namelijk 1040 klokuren per jaar in de onderbouw. In de bovenbouw moeten leerlingen 1000 uur onderwijs krijgen en in het examenjaar 700 uur.

Lesuitval

Het team docenten op de afdeling speciaal onderwijs is vanaf de eerste tot de laatste schoolminuut verantwoordelijk voor uw zoon of dochter. Vrije tussenuren door bijvoorbeeld lesuitval komen niet voor. Bij lesuitval gaat een leerling terug naar de stamgroep. Daar wordt voor opvang en toezicht gezorgd en krijgen de leerlingen een vervangende bezigheid. Als de groepsdocent afwezig is, wordt er gezocht naar vervanging. Bij hoge uitzondering kan het voorkomen dat een groep een dag vrij krijgt. U wordt hiervan vooraf altijd op de hoogte gesteld.

Schooltijden

DAG

LESTIJDEN

Maandag

8.15 – 14.15 uur

Dinsdag

8.15 – 14.15 uur

Woensdag

8.15 – 14.15 uur

Donderdag

8.15 – 14.15 uur

Vrijdag

8.15 – 14.15 uur

De klassen

Bij de inrichting van de klassen houden we ook rekening met de ondersteuningsbehoefte van de leerlingen en zorgen we voor structuur en ruimte. We kiezen voor kleine groepen en iedere groep heeft een groepsleerkracht.

Leerlingenraad

In het kader van actief burgerschap is er een leerlingenraad op onze school. In de leerlingenraad zitten acht enthousiaste leerlingen. De leerlingenraad is er om mee te denken, praten, overleggen en beslissen wat er op school en in de klas gebeurt. Dit alles om de betrokkenheid van de leerlingen op school te vergroten.

Ondersteuningsaanbod

Het ondersteuningsaanbod van het VMBO geldt ook voor het vso. Denk hierbij aan dyslexie en dyscalculie. Voor meer informatie verwijzen we naar Dyslexie en dyscalculie.

Binnen het speciaal voortgezet onderwijs is er speciale aandacht voor:

  • sociale omgang/inzicht/vaardigheden;
  • taal/communicatie;
  • zelfstandigheid/zelfredzaamheid;
  • basisveiligheid en angstreductie
  • leren omgaan met preoccupaties;
  • bewustwording;
  • zelfbeeld en zelfvertrouwen ontwikkelen.

Relatie; motivatie; prestatie:
deze drie dingen zijn essentieel. Er moet relatie zijn,
dan volgt de rest – Klaas Molenkamp, coördinator VSO

 

Sociale veiligheid

We willen dat iedere leerling zich veilig voelt op school. Alleen dan kan een leerling zich optimaal ontwikkelen op sociaal en cognitief gebied. Een school met een veilig klimaat is dan ook ons uitgangspunt, want een klimaat waarin gepest wordt, tast iedereen aan. Jaarlijks monitoren wij de sociale veiligheid onder onze leerlingen.

Incidentenregistratie

Voor een veilig schoolklimaat is het belangrijk om inzicht te krijgen in de incidenten die op school gebeuren. Dit helpt ons bij het ontwikkelen en verbeteren van het preventieve maatregelen. Incidenten tussen leerlingen en leerkrachten en tussen leerlingen onderling worden geregistreerd in het incidentenregistratiesysteem Swis Suite. Afhankelijk van de aard van het incident worden ouders en/of verzorgers hierbij betrokken. Ook kan de afdelingsleider besluiten om aangifte te doen. Maandelijks worden de geregistreerde incidenten besproken in de teamvergadering. Doelstelling van deze bespreking is om de veiligheid op school te vergroten en daar waar mogelijk preventieve maatregelen aan te scherpen.

Omgaan met pesten

Helaas wordt op iedere school weleens gepest, ook op onze school. Zeker onze leerlingen zijn zich niet altijd bewust van het effect van hun gedrag op anderen. We kiezen voor een brede aanpak van pestgedrag, bijvoorbeeld tijdens gesprekken of middels de lessen maatschappijleer. Ook ondertekenen we gezamenlijk een protocol. Binnen de school treden we als team op tegen pestgedrag en maken we dit bespreekbaar bij leerlingen en ouders.

Op onze afdeling is een anti-pest coördinator. Leerlingen die worden gepest of willen praten over een situatie kunnen hier terecht. Onze visie is dat veiligheid de belangrijkste voorwaarde is voor leerlingen om zich te ontwikkelen. We hechten er als school daarom veel waarde aan de veiligheid op onze school te borgen.

Schorsing en uitschrijving

Als door het gedrag van een leerling de veiligheid van medeleerlingen en medewerkers niet meer gegarandeerd kan worden, kan worden overgegaan tot uitschrijving van de leerling. Dit kan alleen in aansluiting op een schorsing van maximaal vijf dagen. Tot het moment van uitschrijving verzorgt VSO Eekeringe het onderwijs. Van deze beslissing worden ouders/verzorgers, de leerplichtambtenaar en de Inspectie van het Onderwijs schriftelijk op de hoogte gebracht. Ouders of verzorgers kunnen binnen zes weken bezwaar maken tegen de beslissing. Uitschrijving van een leerling is alleen mogelijk als er een andere school of setting bereid is om de leerling toe te laten.

Vervoer

Een groot aantal leerlingen komt met taxi’s, busjes of openbaar vervoer naar het VSO. Wij proberen in overleg met de gemeenten, de taxibedrijven en de ouders of verzorgers het vervoer zo goed mogelijk te laten verlopen. Toch zijn er wel eens problemen. Daarover kunt u het beste contact opnemen met het taxibedrijf of met de afdeling leerlingenvervoer van uw gemeente. U kunt hier ook terecht voor het aanvragen van leerlingenvervoer of een tegemoetkoming in de vervoerskosten.